Eski araç deposu:
 

Fildişi Sahili'nin araç filosu, dünyanın en yaşlı parkurlarından birini oluşturmaktadır. Abidjan'da gerçekleştirilen bir saha çalışmasında kişisel araçların yüzde 60'ından fazlasının 10 yılın üzerinde olduğu; yüzde 6'sının ise 30 yılı aşkın süredir yollarda bulunduğu tespit edilmiştir. Buna ek olarak ikinci el araç piyasası toplam satışların yüzde 78'ini oluşturmakta; bu durum yedek parça talebini doğrudan beslemektedir.

Hükümet bu tabloyu düzeltmek adına bazı önlemler almıştır. 2018 yılında yürürlüğe giren düzenlemeyle ithal edilebilecek ikinci el araçların azami yaşı beş yılla sınırlandırılmıştır. Ancak zaten yollarda olan yaşlı araçlar varlığını sürdürmekte; bu araçların bakım ve onarım ihtiyacı yedek parça talebini canlı tutmaya devam etmektedir.
 

Ne Yerelde Üretilir, Ne İthal Edilir?
 

Tablonun iki katmanlı bir yapısı bulunmaktadır. Lastik, akü, plastik kaplamalar ve bazı basit mekanik parçalar gibi görece basit ürünlerde sınırlı düzeyde yerel üretim ya da bölgesel tedarik mevcuttur. Michelin, Bridgestone, Varta ve Bosch gibi markaların yetkili distribütörleri Abidjan'da faaliyet göstermektedir. 

Ancak elektronik sistemler, kablo demetleri, enjeksiyon bileşenleri, şanzıman parçaları ve motor içi elemanlar gibi karmaşık parçaların tamamına yakını ithal edilmektedir. En yüksek satış potansiyeline sahip ürünler arasında yağ ve hava filtreleri, silecek lastikleri, hortumlar, contalar, fren parçaları, egzoz sistemi parçaları ve kaporta parçaları yer almaktadır.

 

Fildişi Sahili'nde yedek parça ve aksesuar fiyatlarının halihazırda yüksek olduğu ve araç filosunun yaşı ile ikinci el araç sayısındaki artış nedeniyle bu pazarın büyümeye devam etmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu tablo, doğru fiyat noktasında konumlanan ithal yedek parça için sürdürülebilir bir iş modeli anlamına gelmektedir.

Türk otomotiv yan sanayi, bu alanda ciddi bir rekabet avantajına sahiptir. Kablo demeti, fren sistemi, süspansiyon elemanları ve filtre gibi kategorilerde Türk üretimi parçalar hem Avrupa kalitesine yakın hem de Çin fiyatına rakip bir konumda değerlendirilebilir. Piyasada Çinli araç markalarının da yaygınlaştığı ve bu araçlara ait orijinal veya muadil parça talebinin giderek büyüdüğü de dikkat çeken bir gelişmedir.

Çin'li Otomobil markalarının Agresif Piyasa Girişi:
 

Yedek parça sektörünü değerlendirirken göz ardı edilemeyecek en önemli gelişme, Çinli otomotiv markalarının Fildişi Sahili'ne yalnızca araç satmak için değil, eksiksiz bir ekosistem inşa etmek amacıyla girmiş olmasıdır. Chery, BYD, Foton ve JAC gibi markalar yetkili bayi ağları kurmuş, uzun garanti süreleri vaat etmiş ve satış sonrası servis altyapısını baştan tasarlamıştır. Bu strateji sayesinde piyasadaki Çin menşeli araç sayısı her geçen yıl belirgin biçimde artmaktadır.

Bu tablonun yedek parça sektörü açısından kritik bir sonucu vardır: söz konusu araçların parça ihtiyacı da doğrudan Çin'den karşılanmaktadır. Başka bir deyişle Çin, hem aracı hem servis ağını hem de yedek parça zincirini bütünleşik ve yüksek sermayeyle kurgulamıştır. Bu model, dışarıdan yalnızca parça ihraç ederek piyasaya girmeye çalışan oyuncular için ciddi bir engel anlamına gelmektedir.

Türk yedek parça ihracatçıları açısından bu tablo dikkatli bir strateji gerektirmektedir. Çinli markaların araç parkındaki ağırlığı arttıkça, bu araçlara uyumlu muadil parça üretebilen ya da tedarik edebilen oyuncular için de sınırlı bir fırsat doğabilir. Ancak Çin'in fiyat, lojistik ve ekosistem bütünlüğü karşısında rekabet etmek, yalnızca ürün kalitesiyle değil; hız, stok yönetimi ve güçlü yerel ortaklıkla mümkün olacaktır.